Nhà hàng phong cách đồng quê là nhà hàng dựng lại không khí làng quê Việt bằng vật liệu tự nhiên như tre, gỗ, gạch thẻ, ngói hoặc mái lá, kèm đồ gốm và đồ xưa, thường đi với thực đơn món dân dã cho gia đình và nhóm đông. Khó nhất của phong cách này không phải là tìm đồ, mà là giữ vật liệu tự nhiên bền trong môi trường bếp nóng, ẩm và đông người. Tre phải xử lý mối mọt, mái lá thật nên thay bằng ngói hoặc lá giả chống cháy, và đồ xưa phải đặt sao cho khách không va vào.
Tóm tắt nhanh
- Chọn 2–3 vật liệu chủ đạo (ví dụ tre, gạch thẻ, gỗ), đừng gom đủ mọi thứ của làng quê vào một phòng.
- Tre, gỗ dùng trong nhà phải được xử lý chống mối mọt và chống ẩm trước khi lắp, không lấy tre tươi dựng thẳng.
- Mái lá thật đẹp nhưng dễ cháy và nhanh mục. Khu ăn đông người nên dùng ngói hoặc lá giả có chứng nhận chống cháy.
- Đèn vàng ấm 2700–3000K, đèn chao mây tre có che bóng để khách không bị chói.
Đồng quê, sân vườn hay mộc: khác nhau ở đâu
Ba khái niệm này hay bị dùng lẫn. Đồng quê là phong cách, có thể làm trong nhà phố. Sân vườn là mô hình mặt bằng có cảnh quan ngoài trời. Mộc là cách dùng vật liệu thô, không nhất thiết gợi làng quê.
| Tiêu chí | Đồng quê | Sân vườn | Mộc (rustic) |
|---|---|---|---|
| Cốt lõi | Hình ảnh, đồ vật làng quê Việt | Cây xanh, khoảng sân, chòi | Vật liệu thô để lộ |
| Mặt bằng | Trong nhà hoặc ngoài trời đều được | Cần đất rộng | Trong nhà là chính |
| Vật liệu nhận diện | Tre, mái ngói, gạch thẻ, chõng, lu, gốm | Cỏ, đá, gỗ ngoài trời | Gỗ thô, bê tông, sắt |
| Rủi ro chính | Cháy, mối mọt, bụi | Côn trùng, thoát nước | Nóng và lạnh lẽo nếu thiếu vải, đèn |
Nếu mặt bằng có đất rộng, phần phân khu, chòi và đường món ra sân có ở bài thiết kế nhà hàng sân vườn. Phần chung về tỷ lệ bếp và luồng phục vụ có ở bài trụ thiết kế nhà hàng.
Vật liệu: chọn ít, xử lý kỹ
| Vật liệu | Dùng ở đâu | Ưu điểm | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Tre, trúc | Vách, trần, cột trang trí, đèn | Nhận diện mạnh, nhẹ, rẻ | Xử lý chống mối mọt, sơn phủ chống ẩm; khe tre bám bụi |
| Gỗ (gỗ tự nhiên, gỗ tái chế) | Bàn ghế, cửa, kèo trang trí | Ấm, bền nếu chọn đúng loại | Gỗ cũ phải xử lý mối, kiểm tra đinh rỉ |
| Gạch thẻ, gạch tàu | Tường, sàn, chân bàn xây | Bền, dễ lau, hợp khí hậu | Gạch tàu lát sàn cần phủ chống thấm để không ố dầu |
| Ngói (âm dương, mũi hài, ngói móc) | Mái hiên, mái chòi, mảng ốp | Bền, không cháy | Nặng, kết cấu đỡ phải tính |
| Mái lá thật (lá dừa, tranh) | Chòi ngoài trời xa bếp | Đẹp, mát | Dễ cháy, mục sau vài mùa mưa, côn trùng |
| Lá giả tổng hợp | Mái hiên, trần khu ăn | Bền màu, ít bảo trì | Chọn loại có chứng nhận chậm cháy |
| Mây, lục bình, cói | Đèn, ghế, mảng trang trí | Mềm, ấm, nhẹ | Tránh đặt gần bếp và đèn nóng |
| Vữa giả đất, sơn hiệu ứng | Tường | Gợi tường đất, dễ lau hơn đất thật | Chọn sơn chịu ẩm cho khu gần bếp |
Một quy tắc dễ áp dụng: vật liệu càng dễ cháy, dễ mục thì càng đặt xa bếp, xa đèn nóng và càng cao khỏi tầm tay khách. Gần bếp, gần khu rửa nên dùng gạch, ngói, gỗ đã xử lý.
Mái lá giả, ngói hay mái thật
Mái là thứ khách nhìn thấy đầu tiên ở một nhà hàng đồng quê, và cũng là chỗ dễ sai nhất.
- Ngói hợp cho mái hiên và mái chòi cố định. Bền, không cháy, nhưng nặng, nên khung đỡ phải tính từ đầu. Nếu chỉ muốn gợi hình ảnh, có thể lợp một dải ngói ở mép hiên, phần trong dùng mái nhẹ.
- Lá giả tổng hợp hợp với trần khu ăn trong nhà và mái hiên. Nhìn gần vẫn khác lá thật, nên đặt ở chỗ khách nhìn từ xa hoặc từ dưới lên.
- Mái lá thật chỉ nên dùng ở chòi ngoài trời, xa bếp, xa bếp nướng tại bàn. Cần lịch thay lá và phun xử lý côn trùng định kỳ.
Dưới mọi loại mái nhẹ nên có một lớp chống thấm, để nước mưa không rỉ xuống bàn khi lá đã cũ.
An toàn cháy với vật liệu tự nhiên
Nhà hàng đồng quê gom đủ ba thứ dễ gây cháy: vật liệu tự nhiên khô, bếp gas hoặc bếp than, và đèn trang trí đặt gần vật liệu. Vài việc phải làm:
- Xử lý chống cháy cho tre, lá, vải trang trí bằng loại hóa chất hoặc lớp phủ phù hợp, nhất là ở khu trần.
- Giữ khoảng cách giữa đèn, bóng đèn nóng, ổ điện với tre, mây, lá. Dây điện đi trong ống bảo vệ, không quấn trực tiếp vào tre.
- Bếp nướng tại bàn không đặt dưới trần lá hoặc trần tre thấp. Chụp hút phải có ống dẫn ra ngoài.
- Lối thoát rõ ràng, không bị chõng, lu, đồ xưa chắn đường. Lối khách tham khảo từ 1,2 m, lối phục vụ từ 0,9 m.
- Hỏi trước cơ quan PCCC địa phương về vật liệu hoàn thiện, và đối chiếu QCVN 06:2022/BXD khi lên phương án.
Đồ xưa: đặt sao cho an toàn và sạch
Chõng tre, lu, cối đá, nong nia, đèn dầu, xe đạp cũ làm nên không khí, nhưng mỗi món là một chỗ bám bụi và một vật cản. Nên gom đồ xưa thành vài cụm ở lối vào, góc chụp ảnh và mảng tường, không rải đều khắp khu ăn. Đồ nặng như cối đá, lu lớn phải đặt cố định. Đồ treo tường phải bắt vít chắc, không treo trên đầu khách ngồi. Đồ cổ thật, giá trị cao nên để trong tủ kính hoặc ở khu ít người qua lại.
Cách chọn và làm mới lớp trang trí theo mùa có ở bài trang trí nhà hàng.
Dự án thật: Nhà hàng Ẩm thực Vườn Trúc
Nhà hàng Ẩm thực Vườn Trúc (Tân Uyên, Bình Dương, khoảng 350 m²) do Nắng Decor thiết kế và thi công trọn gói. Tre trúc là vật liệu chủ đạo: vách tre, đèn treo làm từ tre, cột tre bó dưới mái hiên, kết hợp bàn ghế gỗ. Tông màu nâu, vàng nhạt và xanh lá. Ban ngày nhà hàng tận dụng ánh sáng tự nhiên, buổi tối dùng đèn ánh sáng ấm. Biển hiệu ghi rõ nhận tiệc họp mặt, liên hoan, sinh nhật, nên khu ăn được bố trí cho bàn nhóm đông.
Hai dự án gần với tinh thần này, do Nắng Decor thực hiện phần thiết kế không gian:
- Hoa Ban Restaurant (Cần Thơ, khoảng 280 m²) đưa chất Tây Nam Bộ vào chi tiết vật liệu và trang trí.
- Khâu Restaurant (Cần Thơ, khoảng 350 m²) có không gian ấm với các bàn gia đình.
Các dự án khác xem tại danh mục nhà hàng.
Ngân sách theo tỷ lệ
Vật liệu đồng quê như tre, gạch, gỗ cũ có giá vật tư không cao, nhưng công làm tay nhiều và cần xử lý trước khi lắp. Phần chi phí hay bị thiếu là xử lý chống mối, chống cháy và lịch bảo trì hằng năm. Nên giữ một khoản dự phòng cho việc thay tre, thay lá sau vài mùa mưa. Muốn có ước tính tham khảo cho mặt bằng cụ thể, dùng công cụ dự toán.
Năm lỗi hay gặp
- Dùng tre tươi, gỗ cũ chưa xử lý. Vài tháng sau mối mọt, nứt, mốc.
- Trần lá hoặc trần tre ngay trên bếp nướng. Nguy cơ cháy và dầu khói bám đen trần.
- Đồ xưa bày khắp nơi. Nhân viên bưng món phải đi vòng, khách va vào lu, chõng.
- Đèn trắng lạnh. Vật liệu tự nhiên dưới ánh sáng trắng nhìn xám và cũ.
- Không có lịch vệ sinh. Khe tre, mái lá, đồ mây bám bụi và mạng nhện rất nhanh, làm khách thấy không sạch.
Câu hỏi thường gặp
Nhà hàng phong cách đồng quê có làm trong nhà phố được không?
Được. Trong nhà phố nên dùng tre, gỗ, gạch thẻ ở tường và trần, thêm mái hiên ngói ở mặt tiền, thay vì cố dựng chòi hay mái lá. Cần chú ý hút mùi và thông gió vì nhà phố thường kín hơn mặt bằng sân vườn.
Tre dùng trong nhà hàng bền được bao lâu?
Tùy cách xử lý và vị trí. Tre đã xử lý chống mối mọt, sơn phủ và đặt trong nhà, tránh mưa nắng trực tiếp thì bền hơn nhiều so với tre ngoài trời. Nên kiểm tra định kỳ và thay các thanh bị nứt, mốc trước khi lan rộng.
Mái lá giả có an toàn cháy không?
Không phải loại nào cũng giống nhau. Nên chọn sản phẩm có chứng nhận chậm cháy hoặc chống cháy lan, yêu cầu nhà cung cấp đưa giấy tờ, và vẫn giữ khoảng cách với bếp, đèn nóng. Trước khi thi công, hỏi cơ quan PCCC địa phương về vật liệu hoàn thiện.
Nên chọn bàn ghế gì cho nhà hàng đồng quê?
Bàn gỗ dài hoặc bàn tròn cho nhóm gia đình, ghế gỗ hoặc ghế đan mây có lưng tựa. Bàn ăn tham khảo cao 72–75 cm. Chõng tre, phản ngồi bệt chỉ nên dùng ở một khu nhỏ để tạo không khí, vì nhiều khách lớn tuổi ngồi bệt không thoải mái.
Bài viết do đội thiết kế Nắng Decor biên soạn từ 60+ dự án F&B đã thực hiện. Các con số là mốc tham khảo, cần điều chỉnh theo mặt bằng, vật liệu và yêu cầu PCCC thực tế.
Bạn muốn làm nhà hàng phong cách đồng quê? Gửi ảnh mặt bằng cho Nắng Decor qua trang liên hệ để được góp ý chọn vật liệu và vị trí đặt bếp an toàn.
