Quán cafe không gian mở là quán có phần trong nhà mở ra được hoàn toàn hoặc phần lớn về phía mặt tiền, sân hoặc vườn, bằng cửa xếp, cửa kính trượt hay cửa lùa, để trong và ngoài liền thành một khối. Khác với quán ngoài trời chỉ có khu ngồi lộ thiên, quán không gian mở vẫn có mái, có tường và có thể đóng lại khi mưa, nắng gắt hay khi bật điều hòa. Bốn việc cần giải: chọn loại cửa, đối lưu gió, chống mưa tạt và chia vùng điều hòa.
Tóm tắt nhanh
- Cửa xếp, cửa trượt hoặc cửa lùa kính khổ lớn cho phép mở gần hết mặt tiền khi trời mát.
- Mở cửa đối diện hoặc thêm cửa trên cao để gió đi xuyên qua quán, không chỉ vào rồi đọng lại.
- Mái hiên đủ sâu phía ngoài cửa mở và sàn bậc chênh nhẹ để chống mưa tạt, nước tràn.
- Chia vùng điều hòa: vùng mở chỉ dùng quạt, vùng sâu bên trong đóng được để chạy lạnh.
Không gian mở khác ngoài trời và sân vườn
Ba mô hình này hay bị gọi chung là “quán thoáng”, nhưng cách đầu tư khác nhau.
| Tiêu chí | Không gian mở | Ngoài trời | Sân vườn |
|---|---|---|---|
| Khu ngồi chính | Trong nhà, mở ra được | Lộ thiên hoặc dưới mái nhẹ | Giữa cây xanh, cảnh quan |
| Ranh giới trong–ngoài | Cửa mở được, đóng khi cần | Gần như không có | Có lối dẫn, nhiều khu tách rời |
| Điều hòa | Có, chia vùng | Thường không | Thường chỉ ở khu trong nhà |
| Hạng mục tốn nhiều | Hệ cửa khổ lớn, mái hiên | Mái che, sàn, đèn | Cảnh quan, hệ tưới |
| Rủi ro chính | Mưa tạt, côn trùng, tốn điện khi mở | Nắng, mưa | Muỗi, chăm cây |
Nếu khu ngồi chính nằm ngoài trời, đọc bài quán cafe ngoài trời. Nếu muốn đầu tư vào cây xanh và cảnh quan, đọc bài quán cafe sân vườn.
Chọn loại cửa mở
Hệ cửa là hạng mục quyết định quán “mở” được tới đâu. Mỗi loại có cách mở, độ kín và chi phí khác nhau.
| Loại cửa | Mức mở | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Cửa kính xếp trượt | Gần hết khẩu độ | Mở rộng nhất, nhìn sang trọng | Ray và phụ kiện cần tốt, bảo dưỡng định kỳ |
| Cửa trượt lùa nhiều cánh | Khoảng một nửa đến hai phần ba | Kín hơn, ít hỏng | Cần chỗ chứa cánh khi mở |
| Cửa lùa nâng | Một nửa hoặc hơn | Kín gió, kín nước tốt | Nặng, giá cao hơn |
| Cửa cuốn kính hoặc rèm bạt cuốn | Toàn bộ | Gọn, thu lên trần | Rèm bạt chỉ che tạm khi mưa |
| Cửa sổ mở trên cao | Phần trên vách | Thoát khí nóng | Kết hợp với cửa chính để tạo đối lưu |
Khi chọn cửa, cần tính chỗ chứa cánh cửa khi mở, chỗ đặt bàn ghế không vướng đường mở cánh, và ngưỡng cửa phẳng để khách không vấp. Khung cửa nên bằng nhôm hoặc thép sơn tĩnh điện, kính cường lực hoặc kính dán an toàn.
Đối lưu gió: mở hai phía
Mở một mặt tiền chưa đủ để quán mát. Gió cần có đường vào và đường ra:
- Mở cửa ở hai phía đối diện (mặt tiền và cửa sau, hoặc hai mặt bên) để gió đi xuyên qua.
- Thêm cửa hoặc khe thoát trên cao: khí nóng bốc lên và thoát ra phía trên, kéo khí mát vào từ dưới.
- Trần cao hoặc thông tầng giúp khí nóng tách khỏi vùng khách ngồi.
- Quạt trần, quạt treo tường hỗ trợ những ngày lặng gió.
- Không đặt quầy pha chế ở cuối hướng gió nếu không có hút mùi, vì hơi nóng và mùi sẽ đọng lại ở đó.
Với nhà phố mặt tiền hẹp, mặt sau giáp nhà khác, có thể dùng giếng trời làm đường thoát gió, như hướng dẫn trong bài quán cafe nhà ống.
Chống mưa tạt và nước tràn
Ở miền Nam, mưa thường đến nhanh và đi theo gió. Quán mở cửa rộng cần:
- Mái hiên đủ sâu phía ngoài cửa mở, mép dưới mái hiên cao từ 2,4 m (tham khảo). Hiên càng sâu, càng ít phải đóng cửa khi mưa nhỏ.
- Sàn trong nhà cao hơn sàn hiên một chút và hiên dốc ra ngoài về rãnh thu.
- Rãnh thu có nắp ghi dọc mép hiên.
- Hàng bàn sát cửa dùng nội thất chịu nước, đệm tháo được.
- Nhân viên đóng cửa nhanh: hệ cửa phải đóng được trong vài phút, không cần nhiều người.
Chia vùng điều hòa
Mở cửa rộng mà vẫn chạy điều hòa khắp quán là cách tiêu tốn điện nhanh nhất. Cách làm hợp lý:
- Vùng mở gần cửa chỉ dùng quạt và gió tự nhiên, phục vụ khách thích ngồi thoáng.
- Vùng kín ở sâu bên trong hoặc tầng trên, có cửa hoặc vách kính ngăn, chạy điều hòa cho khách ngồi lâu, khách làm việc.
- Rèm gió hoặc cửa tự đóng giữa hai vùng nếu khách đi lại nhiều.
- Lịch mở cửa theo giờ: sáng sớm và tối mở, trưa nắng gắt đóng lại và bật điều hòa.
Vùng kín cho khách làm việc nên có ổ cắm và ánh sáng đều, gợi ý chi tiết ở bài quán cafe làm việc.
Ranh giới trong và ngoài
Cái hay của không gian mở là ranh giới mờ, nhưng khách vẫn cần biết đâu là lối vào, đâu là quầy. Dùng thay đổi vật liệu sàn, bậc chênh nhẹ, bồn cây thấp hoặc dải đèn sàn để đánh dấu ranh giới mà không cần vách. Cây xanh đặt hai bên cửa mở vừa làm đệm với đường phố, vừa lọc bụi. Buổi tối, ánh sáng vàng từ trong nhà hắt ra hiên là thứ khiến người đi đường nhìn vào và muốn ghé.
Không gian mở cũng mở cửa cho côn trùng và bụi. Đèn vàng ở vùng cửa ít hút côn trùng hơn đèn trắng; cây sát cửa cần tỉa thông thoáng và không để nước đọng.
Dự án tham khảo
- 1996 Coffee & Tea (Bình Dương, 250 m², giải pháp trọn gói). Không gian mở với hệ cửa kính lớn tận dụng ánh sáng tự nhiên, tông đen trắng.
- Teuh Cafe (Đồng Nai, 350 m², thiết kế không gian). Không gian mở cho nhóm bạn và khách ngồi lâu.
- The Gem Cafe (Vũng Tàu, 300 m², thiết kế không gian). Các khu ngồi mở tận dụng tầm nhìn.
- 2GO Cafe (Thủ Dầu Một, Bình Dương, khoảng 250 m², thiết kế và thi công trọn gói). Không gian mở nối với một sân vườn nhỏ, cân bằng giữa trong nhà và ngoài trời.
Các dự án khác xem tại danh mục quán cafe, quy trình chung ở bài thiết kế quán cafe.
Năm lỗi hay gặp
- Chỉ mở một phía. Gió vào rồi đọng lại, quán vẫn nóng.
- Không có mái hiên. Mưa nhỏ cũng phải đóng hết cửa, mất cái hay của không gian mở.
- Mở cửa mà vẫn chạy điều hòa toàn quán. Tiền điện tăng mạnh, khách bên trong vẫn nóng.
- Cửa xếp phụ kiện kém. Kẹt ray sau vài tháng, nhân viên ngại mở.
- Bàn ghế chắn đường mở cánh. Mỗi lần đóng mở phải dọn bàn.
Câu hỏi thường gặp
Quán cafe không gian mở có hợp diện tích nhỏ không?
Hợp, thậm chí giúp quán nhỏ trông rộng hơn vì tầm nhìn nối ra ngoài. Cần ít nhất một mặt mở được và một đường thoát gió phía sau hoặc phía trên. Mái hiên nhỏ cũng nên có để chống mưa tạt.
Nên chọn cửa xếp hay cửa trượt cho quán mở?
Cửa xếp mở được rộng nhất, hợp quán muốn trong và ngoài liền hẳn. Cửa trượt lùa kín và bền hơn, hợp mặt tiền hứng mưa gió nhiều. Dù chọn loại nào, phụ kiện ray và bản lề tốt là yếu tố quyết định độ bền.
Làm sao giảm tiếng ồn khi mở cửa ra phố?
Đặt cây xanh hoặc bồn cây làm lớp đệm giữa quán và đường, dùng trần và ghế có vật liệu hút âm. Vùng ngồi yên tĩnh nên đặt sâu bên trong hoặc tầng trên, có thể đóng lại. Giờ cao điểm giao thông có thể đóng bớt cửa.
Quán không gian mở có tốn điện hơn không?
Nếu chia vùng đúng, quán mở thường dùng ít điều hòa hơn vì vùng gần cửa chỉ cần quạt và gió tự nhiên. Tốn điện xảy ra khi mở cửa mà vẫn bật lạnh toàn quán. Có thể ước lượng chi phí làm cửa và mái hiên bằng công cụ dự toán.
Bài viết do đội thiết kế Nắng Decor biên soạn từ 60+ dự án F&B đã thực hiện tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và các tỉnh lân cận. Các con số là mốc tham khảo, cần điều chỉnh theo hướng gió và hướng nắng của mặt bằng.
Bạn muốn quán mở ra phố hoặc ra sân? Gửi ảnh mặt tiền và hướng nắng cho Nắng Decor qua trang liên hệ để được góp ý loại cửa và mái hiên phù hợp.
