Quán cafe nhà gỗ là quán dùng gỗ làm vật liệu chính cho kết cấu hoặc phần lớn bề mặt: khung, sàn, vách, trần và nội thất. Gỗ cho cảm giác ấm và gần gũi, nhưng là vật liệu sống: co ngót theo độ ẩm, bị mối mọt, dễ cháy và bạc màu ngoài nắng. Vì vậy thiết kế quán cafe nhà gỗ phải trả lời bốn câu hỏi trước khi bàn tới phong cách: dùng gỗ gì cho từng vị trí, chống mối thế nào, phòng cháy ra sao và ai bảo dưỡng.
Tóm tắt nhanh
- Ngoài trời chọn gỗ có dầu tự nhiên đã xử lý, gỗ thông tẩm áp lực hoặc gỗ nhựa composite; trong nhà mới dùng gỗ công nghiệp phủ bề mặt.
- Xử lý chống mối từ nền trước khi làm sàn và chân cột gỗ; không để gỗ chạm đất ẩm.
- Gỗ là vật liệu cháy được: tính lối thoát, bình chữa cháy, khoảng cách với bếp và đèn nóng, hỏi PCCC địa phương.
- Gỗ ngoài trời cần lau dầu hoặc sơn lại định kỳ, nên đưa lịch này vào chi phí vận hành từ đầu.
Gỗ nào cho vị trí nào
Sai lầm phổ biến nhất là dùng một loại gỗ cho mọi chỗ. Gỗ trong phòng điều hòa và gỗ ngoài hiên hứng mưa chịu điều kiện rất khác nhau.
| Vị trí | Nên dùng | Không nên dùng |
|---|---|---|
| Khung, cột ngoài trời | Gỗ có dầu tự nhiên đã xử lý (căm xe, dầu, teak), gỗ thông tẩm áp lực, khung thép ốp gỗ | Gỗ tạp chưa xử lý |
| Sàn hiên, sàn ngoài trời | Gỗ nhựa composite, gỗ có dầu đã xử lý, lát hở khe thoát nước | Gỗ công nghiệp, sàn gỗ lắp trong nhà |
| Vách, trần trong nhà | Gỗ thông, tần bì, ván ép phủ veneer, lam gỗ | Gỗ chưa sấy (dễ cong, nứt) |
| Mặt bàn, mặt quầy | Gỗ ghép thanh phủ PU, gỗ nguyên tấm đã sấy | Gỗ mềm không phủ, dễ thấm nước |
| Khu ẩm (quầy rửa, vệ sinh) | Vật liệu giả gỗ: gạch vân gỗ, tấm nhựa vân gỗ | Gỗ thật và gỗ công nghiệp thường |
Nếu muốn hình ảnh nhà gỗ mà vẫn bền, có thể làm khung thép hoặc bê tông chịu lực rồi ốp gỗ ở những mặt khách nhìn thấy. Cách này giảm rủi ro mối mọt ở kết cấu chính và dễ sửa từng phần. Về khung thép, xem bài quán cafe khung thép.
Chống mối mọt và ẩm
Mối thường đi lên từ nền đất, nên việc chống mối phải bắt đầu trước khi lát sàn:
- Xử lý chống mối nền trước khi đổ sàn hoặc dựng sàn gỗ, nhất là mặt bằng gần vườn, gần ao hoặc nhà cũ từng có mối.
- Không để gỗ chạm đất: chân cột gỗ kê trên đế bê tông hoặc đế thép, cách mặt đất một khoảng; sàn gỗ ngoài trời làm trên hệ dầm có khe thông gió bên dưới.
- Gỗ đã sấy và tẩm trước khi thi công. Gỗ tươi đưa vào dùng sẽ co ngót, nứt và làm hở mối nối sau vài tháng.
- Thoát nước khỏi bề mặt gỗ: mái có diềm che mưa cho vách gỗ, sàn có độ dốc hoặc khe hở, không để nước đọng ở chân vách.
- Kiểm tra định kỳ những chỗ tối và ẩm như gầm quầy, chân cầu thang, góc kho.
Phòng cháy với quán nhiều gỗ
Gỗ là vật liệu cháy được, và quán cafe có bếp, máy pha, đèn, dây điện chạy dày. Một quán nhiều gỗ cần được tính kỹ hơn quán xây gạch:
- Có thể dùng sơn hoặc dung dịch chống cháy cho gỗ ở trần và vách, nhưng đây là lớp hỗ trợ, không thay cho lối thoát nạn và thiết bị chữa cháy.
- Dây điện đi trong ống, không luồn trực tiếp sau vách gỗ; đèn có nhiệt cao không đặt sát gỗ.
- Khu bếp nóng (nếu có) dùng vật liệu không cháy ở mặt tường và trần quanh bếp.
- Lối thoát nạn, bình chữa cháy và đèn sự cố bố trí theo QCVN 06:2022/BXD; quy mô, số tầng cụ thể nên hỏi cơ quan PCCC địa phương trước khi chốt bản vẽ.
Ánh sáng và màu cho không gian gỗ
Không gian nhiều gỗ dễ bị tối và nặng nếu dùng gỗ màu đậm khắp nơi. Vài nguyên tắc:
- Chọn một tông gỗ chủ đạo và tối đa một tông phụ; trần dùng gỗ sáng hơn sàn.
- Kết hợp gỗ với mảng tường sáng, kính, đá hoặc cây xanh để nghỉ mắt.
- Đèn vàng 2700–3000K làm vân gỗ ấm lên; dùng đèn hắt dọc vách nan hoặc dưới mặt quầy thay vì đèn trần chiếu đều.
- Mở cửa sổ lớn hoặc giếng trời để lấy sáng ban ngày. Gỗ dưới ánh sáng tự nhiên đẹp hơn rất nhiều so với dưới đèn.
Bảo dưỡng theo lịch
| Hạng mục | Việc cần làm | Tần suất tham khảo |
|---|---|---|
| Sàn, lan can gỗ ngoài trời | Vệ sinh, lau dầu hoặc sơn lại lớp bảo vệ | Vài tháng đến một năm, tùy mức nắng mưa |
| Mặt bàn, mặt quầy | Lau khô sau mỗi ca, sửa chỗ trầy lớp phủ | Hằng ngày; phủ lại khi bề mặt mờ |
| Vách, trần trong nhà | Hút bụi, kiểm tra nứt, hở mối nối | Vài tháng một lần |
| Chân cột, gầm sàn | Kiểm tra mối, ẩm, nấm | Định kỳ và sau mùa mưa |
| Nội thất mây, tre | Kiểm tra mọt, phơi khô nếu ẩm | Theo mùa |
Gỗ ngoài trời sẽ bạc màu theo thời gian. Nếu thích màu xám bạc tự nhiên thì chỉ cần giữ sạch và chống mục; nếu muốn giữ màu gỗ mới thì phải lau dầu thường xuyên hơn. Chọn bàn ghế ngoài trời xem thêm ở bài quán cafe ngoài trời.
Dự án tham khảo
- Nhà Sàn Art (Gia Lai, 300 m², thiết kế không gian). Quán dùng vật liệu bản địa Tây Nguyên trong không gian nhà sàn.
- Xứ Mây Mù (Bảo Lâm, Lâm Đồng, 320 m², thiết kế không gian). Không khí cao nguyên kết hợp vật liệu tự nhiên, hợp khí hậu mát và ẩm.
- 2GO Cafe (Thủ Dầu Một, Bình Dương, khoảng 250 m², thiết kế và thi công trọn gói). Trần tre và nội thất gỗ pallet, cách dùng gỗ ở mức chi phí vừa phải.
- FOMO Cafe (TP.HCM, khoảng 250 m², thiết kế không gian). Không phải nhà gỗ, nhưng là ví dụ dùng gỗ làm lớp ấm: cột bọc gỗ vân đậm, tường ốp gỗ dọc khu ghế băng, đặt cạnh tường trát thô.
Các dự án khác xem tại danh mục quán cafe. Quy trình chung từ ý tưởng đến bản vẽ có ở bài thiết kế quán cafe.
Năm lỗi hay gặp
- Dùng gỗ công nghiệp ngoài trời. Ván phồng rộp sau một mùa mưa, phải thay toàn bộ.
- Chân cột gỗ chôn thẳng xuống đất. Mục và mối ăn từ chân, phát hiện khi đã yếu kết cấu.
- Gỗ chưa sấy. Sàn hở khe, vách nứt, cửa kẹt vài tháng sau khi khai trương.
- Toàn bộ gỗ màu đậm. Quán tối, nặng, phải bật đèn cả ban ngày.
- Không tính phòng cháy. Dây điện đi sau vách gỗ, đèn nóng sát trần gỗ, thiếu lối thoát.
Câu hỏi thường gặp
Quán cafe nhà gỗ nên dùng gỗ gì ngoài trời?
Gỗ có dầu tự nhiên đã xử lý như căm xe, dầu, teak, gỗ thông tẩm áp lực hoặc gỗ nhựa composite. Gỗ nhựa ít phải bảo dưỡng nhưng nóng khi nắng gắt. Gỗ thật đẹp hơn nhưng cần lau dầu định kỳ.
Làm sao chống mối cho quán cafe nhà gỗ?
Xử lý chống mối nền trước khi làm sàn, kê chân cột gỗ trên đế bê tông hoặc thép và dùng gỗ đã sấy, tẩm. Không để gỗ tiếp xúc đất ẩm và kiểm tra gầm quầy, chân cầu thang định kỳ. Khi thấy dấu hiệu mối, xử lý ngay bằng đơn vị chuyên phòng chống mối.
Quán cafe nhà gỗ có khó xin phép PCCC không?
Quán nhiều gỗ cần tính kỹ hơn về lối thoát nạn, thiết bị chữa cháy và cách đi dây điện. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc quy mô, số tầng và địa phương, dựa trên QCVN 06:2022/BXD. Nên mang bản vẽ đi hỏi cơ quan PCCC trước khi thi công.
Quán nhà gỗ có tốn chi phí hơn quán xây gạch không?
Tùy loại gỗ và mức hoàn thiện. Gỗ tự nhiên tốt và công mộc tinh làm chi phí tăng, trong khi khung thép ốp gỗ hoặc gỗ thông, gỗ pallet giúp giữ chi phí hợp lý. Đừng quên phần bảo dưỡng định kỳ khi so sánh; có thể ước lượng trước bằng công cụ dự toán.
Bài viết do đội thiết kế Nắng Decor biên soạn từ 60+ dự án F&B đã thực hiện tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và các tỉnh lân cận. Các con số là mốc tham khảo. Yêu cầu phòng cháy cần hỏi cơ quan PCCC tại địa phương.
Bạn muốn làm quán cafe nhiều gỗ? Gửi ảnh mặt bằng và hướng nắng cho Nắng Decor qua trang liên hệ để được góp ý chọn gỗ và cách xử lý.
