Quán cafe sân thượng là quán đặt khu ngồi trên mái của một tòa nhà, có view thoáng, gió mát buổi tối và tách khỏi tiếng ồn mặt đường. Khác với quán ngoài trời ở mặt đất, sân thượng nằm ngay trên đầu các tầng bên dưới, nên sáu việc kỹ thuật phải xong trước khi bàn tới trang trí: chống thấm, tải trọng sàn, gió, lan can, mái che và thang lên. Làm sai một trong sáu việc này thì sửa rất tốn kém, có việc còn ảnh hưởng an toàn.
Tóm tắt nhanh
- Chống thấm sân thượng làm trước, thử ngâm nước trước khi lát hoàn thiện.
- Nhờ kỹ sư kết cấu kiểm tra tải trọng trước khi đặt bồn cây lớn, quầy bar, hồ nước hay mái che nặng.
- Đồ nhẹ, dù và bạt phải tính theo gió; dù cần thu lại khi gió lớn.
- Lan can chắc, đủ cao theo quy chuẩn, không đặt ghế hay bồn cây sát lan can để trẻ em trèo lên.
Kiểm tra kỹ thuật trước khi thiết kế
| Hạng mục | Cần kiểm tra | Hậu quả nếu bỏ qua |
|---|---|---|
| Chống thấm | Lớp chống thấm hiện có, cổ ống, chân tường, khe co giãn | Thấm xuống tầng dưới, phải đục lát lại |
| Tải trọng sàn | Kết cấu sàn mái, vị trí dầm cột | Nứt sàn, võng, mất an toàn |
| Thoát nước | Số phễu thu, ống đứng, độ dốc | Ngập khi mưa lớn, nước tràn vào cầu thang |
| Gió | Hướng gió chính, tòa nhà xung quanh | Dù lật, đồ bay, khách bỏ khu ngồi |
| Lan can | Chiều cao, độ chắc, khe hở | Nguy hiểm cho khách, nhất là trẻ em |
| Thang lên | Bề rộng, độ dốc, lối thoát nạn | Phục vụ chậm, không đạt yêu cầu PCCC |
| Điện | Đường dây lên mái, chống giật, chống sét | Chập điện khi mưa, nguy cơ sét với kết cấu kim loại |
Chống thấm và thoát nước
Sân thượng là nơi hứng mưa trực tiếp, chỉ cần một điểm thấm là nước chảy xuống trần tầng dưới. Trình tự hợp lý: xử lý lớp chống thấm toàn bộ sàn và chân tường, đặc biệt các cổ ống xuyên sàn; ngâm nước thử vài ngày để kiểm tra; sau đó mới làm lớp bảo vệ và lát hoàn thiện. Nếu đặt bồn cây xây trên sân thượng, phải chống thấm riêng lòng bồn và có lớp thoát nước dưới đất trồng.
Thoát nước cần đủ phễu thu và ống đứng cho mưa lớn, có lưới chắn lá và lịch vệ sinh định kỳ. Sàn dốc về phễu thu, tránh dốc về phía cửa cầu thang. Sàn lát gạch nhám hoặc gỗ nhựa composite đặt trên hệ chân đỡ, chừa khe cho nước thoát bên dưới.
Tải trọng: thứ không nhìn thấy
Sàn mái của nhà phố thường không được tính cho tải trọng của một quán đông khách. Bảng dưới liệt kê những thứ nặng nhất trên sân thượng và cách làm nhẹ hơn.
| Hạng mục nặng | Vì sao nặng | Cách giảm tải |
|---|---|---|
| Bồn cây xây | Đất ngậm nước sau mưa | Chậu cây nhẹ, đất trồng nhẹ, bồn khung thép |
| Hồ nước, tiểu cảnh nước | Khối nước lớn, bể xây | Thay bằng tiểu cảnh khô hoặc bồn nước nhỏ |
| Quầy bar xây | Gạch, đá, tủ mát, thùng đá | Quầy khung thép ốp nhẹ, đặt gần dầm cột |
| Mái che thép hoặc kính | Tải bản thân và tải gió | Mái nhẹ, chân trụ bắt vào vị trí kỹ sư chỉ định |
| Khách đông cuối tuần | Tải người tập trung | Giới hạn số chỗ theo đánh giá kết cấu |
Trước khi thiết kế, cần kỹ sư kết cấu kiểm tra và chỉ ra vị trí đặt đồ nặng, thường là gần dầm, cột.
Gió, mái che và chống nóng
Gió là lý do sân thượng mát vào buổi tối, nhưng cũng là lý do đồ đạc bị thổi bay. Một số nguyên tắc:
- Mái che cố định phía sát cầu thang và quầy, để khi mưa vẫn có chỗ cho khách. Mái che phải được tính neo vào kết cấu, không đặt tự do.
- Dù và bạt chỉ dùng như phần che linh hoạt, cần thu lại khi gió lớn. Chọn chân dù nặng hoặc bắt cố định.
- Vách chắn gió bằng kính cường lực, lam hoặc cây ở phía hứng gió mạnh.
- Nội thất không quá nhẹ; đệm, khăn bàn, menu giấy dễ bay cần có cách giữ.
- Chống nóng ban ngày: sân thượng nhận nắng trực tiếp suốt ngày. Nếu muốn bán cả buổi trưa, cần mái cách nhiệt, giàn leo hoặc lưới che; nếu không, nên xác định sân thượng chủ yếu bán từ chiều tối.
Các loại mái che và vật liệu chịu thời tiết được so sánh chi tiết trong bài quán cafe ngoài trời.
Lan can và an toàn
Lan can sân thượng phải chắc, đủ cao theo quy chuẩn hiện hành và không có thanh ngang để trèo. Những điểm hay bị quên:
- Không đặt ghế, bàn, bồn cây thấp sát lan can, vì chúng thành bậc để trẻ em trèo lên.
- Lan can kính dùng kính cường lực nhiều lớp, có tay vịn.
- Bàn ghế quầy đứng dọc lan can để ngắm view phải bắt cố định.
- Đèn lối đi, đèn bậc thang đủ sáng vào buổi tối.
Thang lên và vận hành
Khách lên sân thượng bằng cầu thang chung của tòa nhà hay thang riêng sẽ ảnh hưởng tới cả trải nghiệm lẫn vận hành:
- Cầu thang khách dễ thấy, đủ rộng, có tay vịn, không đi qua khu bếp hay kho.
- Lối thoát nạn: số người trên sân thượng càng đông thì yêu cầu càng chặt. Tham chiếu QCVN 06:2022/BXD và hỏi cơ quan PCCC địa phương trước khi chốt số chỗ ngồi.
- Quầy phụ trên sân thượng để giảm số lần nhân viên lên xuống, kèm tủ mát và bồn rửa nhỏ nếu có đường nước.
- Thang chuyển đồ nếu sân thượng ở tầng cao, để chuyển đồ uống, ly và rác.
- Vệ sinh gần sân thượng hoặc ở tầng ngay dưới.
Nếu sân thượng thuộc một nhà ống nhiều tầng, xem thêm cách phân tầng ở bài quán cafe nhà ống.
Ánh sáng và trang trí buổi tối
Sân thượng đông nhất từ chiều tối, nên ánh sáng quan trọng hơn trang trí ban ngày. Dùng đèn vàng 2700–3000K, dây đèn bóng tròn treo trên mái hoặc cột, đèn hắt lên cây và đèn thấp dọc lối đi. Đèn và ổ cắm phải là loại chống nước, phần hứng mưa nên chọn cấp bảo vệ IP65 trở lên (tham khảo). Cây trồng chọn loại chịu nắng, chịu gió như các loại cỏ, cây bụi lá nhỏ, cây leo trên giàn. Gợi ý trang trí thêm ở bài trang trí quán cafe và bài quán cafe sân vườn.
Dự án tham khảo
Nắng Decor chưa đăng dự án quán cafe sân thượng nào. Hai dự án gần nhất về tinh thần và cách tổ chức:
- The Gem Cafe (Vũng Tàu, 300 m², thiết kế không gian). Các khu ngồi mở tận dụng tầm nhìn, cùng bài toán view và gió như sân thượng.
- Wan Tan Tan Ramen (nhà hàng, Hà Nội, khoảng 180 m², thiết kế không gian). Nhà ống nhiều tầng có thang chuyển đồ đặt xuyên các tầng cạnh cầu thang bộ, giải pháp cần thiết khi khu khách nằm ở tầng cao.
Các dự án khác xem tại danh mục quán cafe, quy trình chung ở bài thiết kế quán cafe.
Năm lỗi hay gặp
- Lát gạch trước, chống thấm sau. Thấm xuống tầng dưới, phải đục toàn bộ.
- Bồn cây xây nặng giữa sàn. Đặt xa dầm cột, sàn võng và nứt.
- Chỉ dùng dù che. Gió lớn hoặc mưa là khu ngồi không dùng được.
- Ghế sát lan can. Nguy hiểm khi có trẻ em.
- Không có quầy phụ. Nhân viên lên xuống liên tục, phục vụ chậm và mệt.
Câu hỏi thường gặp
Làm quán cafe sân thượng có cần kiểm tra kết cấu không?
Cần. Sàn mái nhà phố thường không được tính cho tải trọng của bồn cây xây, quầy bar, mái che nặng và đông khách. Kỹ sư kết cấu sẽ chỉ ra vị trí đặt đồ nặng và mức tải cho phép.
Chống thấm sân thượng làm quán cafe thế nào?
Xử lý lớp chống thấm toàn bộ sàn, chân tường và cổ ống, ngâm nước thử vài ngày rồi mới làm lớp bảo vệ và lát hoàn thiện. Bồn cây xây phải chống thấm riêng lòng bồn. Phễu thu cần lưới chắn lá và lịch vệ sinh.
Quán cafe sân thượng có bán được ban ngày không?
Được nếu có mái cách nhiệt, giàn leo hoặc lưới che đủ rộng, kèm quạt. Nếu không đầu tư phần che nắng, sân thượng thường chỉ đông từ chiều tối. Nên xác định giờ bán chính trước khi chọn mái.
Quán cafe sân thượng cần lưu ý gì về PCCC?
Số người trên sân thượng, bề rộng cầu thang và lối thoát nạn là những điểm được xem xét kỹ. Yêu cầu cụ thể dựa trên QCVN 06:2022/BXD và tùy quy mô công trình. Nên mang bản vẽ đi hỏi cơ quan PCCC địa phương trước khi thi công.
Bài viết do đội thiết kế Nắng Decor biên soạn từ 60+ dự án F&B đã thực hiện tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và các tỉnh lân cận. Các con số là mốc tham khảo. Kết cấu cần kỹ sư kiểm tra, yêu cầu PCCC cần hỏi cơ quan tại địa phương.
Bạn có một sân thượng muốn làm quán? Gửi ảnh hiện trạng, diện tích và số tầng cho Nắng Decor qua trang liên hệ để được góp ý phương án mái che và bố trí.
